Rafineri, petrokimya, boru hattı, terminal ve doğal gaz tesisleri için petrol ve gaz sektörü yedek parça tedariki: proses pompaları, vanalar, mekanik salmastralar, exproof motor ve elektrik ekipmanları, ölçüm cihazları ve otomasyon; parça numarasıyla teklif.
Petrol ve Gaz Yedek Parça Teklifi AlınPetrol ve gaz sektörü yedek parça tedarikinde bir parçanın uygunluğu yalnızca bağlantı ölçüsüyle belirlenmez. Patlayıcı ortam sınıfı, basınç sınıfı, akışkanın kimyası, çalışma sıcaklığı ve istenen belgeler aynı derecede belirleyicidir. Aynı ölçüdeki iki vanadan biri hidrojen sülfür içeren bir hatta birkaç yıl güvenle çalışırken diğeri birkaç hafta içinde çatlayabilir. Bu yüzden bu sektörde doğru parça, belgesiyle birlikte doğru parçadır.
Arazsan Makina, İstanbul merkezli bir tedarikçi olarak rafineri yedek parça, petrokimya ve boru hattı ihtiyaçlarını 19 ana kategoride ve 90 üzerinde markayla karşılar. Bu rehberde değer zincirinin her halkasında öne çıkan parça gruplarını, exproof ekipman kurallarını, pompa, vana, malzeme ve ölçüm tarafında seçim ölçütlerini, belge gereksinimlerini ve tedarik sürecini ele alıyoruz.
Değer Zinciri
Transfer ve enjeksiyon pompaları, jeneratör, kompresör, hidrolik ve saha enstrümanları.
Upstream →Hat vanaları, aktüatörler, ölçüm istasyonları, kompresör yardımcı sistemleri.
Midstream →Proses pompaları, mekanik salmastralar, kontrol ve emniyet vanaları, ölçüm.
Rafineriler →Korozif akışkana uygun pompa, vana, conta, karıştırıcı ve dozaj sistemleri.
Petrokimya tesisleri →Transfer pompaları, tank seviye ölçümü, debimetreler ve emniyet ekipmanları.
Terminaller →Basınç düşürme istasyonları, regülatör, filtre, emniyet kapama ve kriyojenik vanalar.
Doğal gaz tesisleri →
Petrol endüstrisi; ham petrol ve doğal gazın aranmasından üretimine, taşınmasından rafinasyonuna ve petrokimyasal ürünlere dönüştürülmesine kadar uzanan geniş bir zincirdir. Petrol ve gaz sektörü yedek parça kavramı bu zincirdeki pompa, vana, kompresör, motor, ölçüm cihazı, elektrik ve kontrol ekipmanının aşınan ya da arızalanan bileşenlerinin yerine konan bütün parçaları kapsar.
Sektör üç ana halkaya ayrılır. Upstream; arama, sondaj ve üretim sahalarını kapsar. Midstream; boru hatları, kompresör istasyonları, depolama ve terminalleri içerir. Downstream ise rafineriler, petrokimya tesisleri ve dağıtım ağıdır. Her halkanın ekipmanı ve yedek parça profili farklıdır; ancak pompa, vana, ölçüm ve patlayıcı ortam ekipmanı hepsinin ortak paydasıdır.
Petrol ve gaz ekipmanları üç zorlu koşulu aynı anda karşılamak zorundadır: yanıcı ve patlayıcı ortam, yüksek basınç ve sıcaklık, korozif ya da aşındırıcı akışkan. Bu nedenle parça seçiminde uluslararası standartlar, malzeme normları ve sertifikalar teknik ölçülerin önüne geçebilir. Ayrıca kesintisiz çalışan tesislerde bakım, birkaç yılda bir yapılan büyük duruşlarda yoğunlaşır.
Kuyu başı ekipmanı, sondaj kulesi ve büyük proses kompresörlerinin kendine özgü parçaları çoğunlukla üreticiye bağlıdır. Bunların çevresindeki pompa, vana, motor, rulman, filtre, enstrüman ve elektrik ekipmanı ise standart endüstriyel ürünlerdir ve çok markalı bir tedarikçinin en fazla değer kattığı alan burasıdır.
Aşağıda altı tesis tipinde en sık talep edilen petrol ve gaz sektörü yedek parça grupları yer alıyor.
Sahada günlük ihtiyaç yardımcı sistemlerde doğar: ham petrol ve su transfer pompaları, enjeksiyon için yüksek basınçlı pompalar, kimyasal enjeksiyon için dozaj pompaları, saha enerjisini sağlayan dizel jeneratörler, basınçlı hava kompresörleri ve hidrolik güç üniteleri. Kuyu başı ve sondaj ekipmanı üreticiye özgü olduğundan bu grupta yardımcı ekipman, ölçüm ve elektrik parçaları ön plandadır.
Boru hatlarında küresel vanalar ve aktüatörler, pig istasyonu ekipmanı, ölçüm ve regülasyon istasyonları, basınç transmitterleri ve debimetreler sürekli bakım ister. Kompresör istasyonlarında yağlama ve soğutma sistemleri, filtre elemanları, kaplinler ve titreşim sensörleri düzenli değişen kalemlerdir.
Rafineri yedek parça listesinin merkezinde proses pompaları ve vanalar vardır. Ham petrol, ara ürün ve sıcak yağ pompalarının çark, aşınma halkası, rulman ve mekanik salmastraları; kontrol vanalarının iç takımları; emniyet vanaları; eşanjör contaları; fırın brülör parçaları ve hava soğutmalı eşanjör fan motorları en sık talep edilen gruplardır. İlgili ürünler için KSB ve Emerson marka sayfalarına bakabilirsiniz.
Petrokimya yedek parça taleplerinde akışkanın kimyası belirleyicidir. Asit, baz, çözücü ve monomer gibi akışkanlar için paslanmaz ya da özel alaşımlı pompa parçaları, PTFE kaplı vanalar, diyaframlı pompalar, reaktör karıştırıcılarının redüktörleri ve kimyasal dayanımlı contalar öne çıkar. Polimer ve granul hatlarında ise taşıma sistemleri ve filtreler sık değişir.
Tank çiftliklerinde ve dolum terminallerinde santrifüj ve dişli transfer pompaları, tank seviye ölçüm cihazları, satış ölçümünde kullanılan hassas debimetreler, topraklama ve taşma önleme ekipmanı ile buhar dönüş sistemleri bakım listesinin başındadır. Bu tesislerde ölçüm hatası doğrudan ticari kayıp demektir.
Basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarında regülatör, gaz filtresi, emniyet kapama vanası, tahliye vanası ve hacim düzelticiler düzenli bakım ister. LNG tesislerinde eksi 162 derece civarındaki sıcaklıklar için uzatılmış gövdeli kriyojenik vanalar ve düşük sıcaklığa uygun conta ve cıvatalar kullanılır. Gaz yakıtlı santrallerin ekipmanı için enerji santrali yedek parça sayfamıza da bakabilirsiniz.
Petrol ve gaz tesislerinin büyük bölümü patlayıcı ortam olarak sınıflandırılır. Bu alanlarda kullanılan her elektrikli ve bazı mekanik ekipman sertifikalı olmak zorundadır; exproof yedek parça seçimi bu yüzden ayrı bir uzmanlık alanıdır.
Gaz ortamları patlayıcı atmosferin bulunma sıklığına göre Zone 0, Zone 1 ve Zone 2; toz ortamları ise Zone 20, 21 ve 22 olarak sınıflandırılır. Yerine konan ekipmanın kategori ve koruma düzeyi, kurulduğu bölgeye uygun olmalıdır.
Ex d alev sızdırmaz gövde, Ex e artırılmış emniyet, Ex i kendinden emniyetli devre, Ex p ise basınçlandırılmış gövde anlamına gelir. Motorlarda çoğunlukla Ex d ve Ex e, transmitter ve sensörlerde Ex i, panolarda Ex d ya da Ex p tercih edilir. Patlamaya dayanıklı motorlar bu grubun en yaygın kalemidir.
Gaz grubu (IIA, IIB, IIC) ekipmanın hangi gazlar için uygun olduğunu, sıcaklık sınıfı (T1 ile T6 arası) ise yüzey sıcaklığının üst sınırını gösterir. Hidrojen ve asetilen gibi gazlar en zorlu grup olan IIC gerektirir. Yeni ekipmanın gaz grubu ve sıcaklık sınıfı mevcut ekipmanla aynı ya da daha yüksek olmalıdır.
Exproof sensörler, solenoid vanalar ve panolar için de aynı kurallar geçerlidir.
Patlayıcı ortamdaki ekipman, kurulumdan sonra da düzenli aralıklarla görsel, yakın ve ayrıntılı muayeneye tabi tutulur. Bu kontrollerde en sık bulunan uygunsuzluklar; hasarlı ya da sertifikasız kablo rakorları, eksik veya yanlış cıvatalar, korozyona uğramış alev sızdırmaz yüzeyler, kırık gösterge camları ve sızdırmazlık contası bozulmuş kapaklardır. Bu bulgular çoğu zaman küçük bir exproof yedek parça ile giderilebilir; ancak değiştirilen her parçanın ekipmanın sertifikasında tanımlı parçayla uyumlu olması gerekir. Kontrol raporundaki uygunsuzluk listesini doğrudan teklif talebine eklemek, doğru parçanın hızlı belirlenmesini sağlar.
Pompa arızası rafinerilerde ve petrokimya tesislerinde en sık görülen plansız duruş nedenlerinden biridir; sızdıran bir salmastra ise aynı zamanda yangın ve çevre riskidir.
Rafinerilerde kullanılan santrifüj proses pompaları genellikle API 610 standardına göre üretilir; bu pompalarda çark, aşınma halkaları, mil, yatak grubu ve salmastra haznesi ölçüleri standart tarafından tanımlanır. Yedek parça siparişinde pompa tip plakası, seri numarası ve kesit resmindeki pozisyon numarası en güvenilir bilgidir. Grundfos ve KSB pompalarına ait parçalar tedarik kapsamındadır.
Hidrokarbon pompalarında mekanik salmastralar çoğunlukla API 682 standardına uygun seçilir. Tehlikeli akışkanlarda bariyer sıvılı çift salmastralar kullanılır. Yedek salmastrada yüzey malzemesi çifti, ikincil sızdırmazlık elastomeri ve sızdırmazlık planı mevcut tasarımla aynı olmalıdır; aksi halde salmastra ömrü belirgin biçimde kısalır.
Korozyon önleyici, demulgatör ve biyosit gibi kimyasallar dozaj pompaları ile verilir; diyafram, valf ve enjeksiyon nozulu düzenli değişir. ProMinent dozaj pompaları tedarik kapsamındadır. Viskoz ürünlerin transferinde dişli pompalar, tank dibi ve drenaj işlerinde diyaframlı pompalar görev yapar.
Endüstriyel Pompa Kategorisi →Bir rafineride on binlerce vana bulunur ve her biri basınç sınıfı, malzeme ve sızdırmazlık gereksinimine göre seçilmiştir.
Boru hattı vanaları çoğunlukla API 6D, yangına dayanıklı tasarım gerektiren uygulamalar ise API 607 testine uygun seçilir. Küresel vanalarda sit malzemesi ve gövde tipi, kelebek vanalarda disk tasarımı (çift ya da üç eksantrik) ve sızdırmazlık sınıfı belirleyicidir. Vana test ve muayene işlemlerinde API 598 esas alınır.
Kontrol vanalarında akış katsayısı, iç takım tipi ve aktüatörün arıza konumu; emniyet vanalarında ise ayar basıncı, boşaltma kapasitesi ve bağlantı sınıfı değiştirilemez değerlerdir. Emniyet vanaları genellikle API 526 ölçülerine göre üretilir ve periyodik test gerektirir. Bu grupta muadil arayışına girilmez.
Acil kapama vanaları enerji kesildiğinde güvenli konuma geçecek şekilde tasarlanır. Pnömatik ve hidrolik aktüatörlerin yay paketi, contaları, solenoid valfleri ve konum anahtarları bu sistemin güvenilirliğini belirler. Hidrolik aktüatörler için hidrolik güç üniteleri ve Rexroth bileşenleri tedarik edilir.
Flanşlar genellikle ASME B16.5 basınç sınıflarına (Class 150 ile 2500 arası) göre seçilir. Yüksek basınçta halka tipi (RTJ) contalar, genel kullanımda grafit dolgulu spiral sarımlı contalar tercih edilir. Saplama ve somunlarda malzeme sınıfı, düşük sıcaklık servisi için de ayrıca belirtilmelidir. Cıvata ve somunlar ile borulama sistemleri de tedarik kapsamındadır.
Vana ve Borulama Kategorisi →Petrol ve gaz sektöründe yanlış malzeme, doğru ölçüdeki bir parçayı bile kısa sürede kullanılmaz hale getirir.
Hidrojen sülfür içeren ekşi servis ortamlarında metallerde sülfür gerilmeli çatlama riski vardır. Bu ortamda kullanılacak gövde, mil, yay ve cıvata malzemeleri NACE MR0175 ya da ISO 15156 gerekliliklerine uygun olmalı ve bu uygunluk belgelenmelidir.
Klorür, asit ve yüksek sıcaklık içeren ortamlarda standart paslanmaz çelik yetersiz kalabilir. Dubleks ve süper dubleks paslanmaz çelikler, nikel esaslı alaşımlar ve kaplamalı parçalar bu durumda devreye girer. Muadil parçada malzeme eşdeğerliği mutlaka malzeme sertifikasıyla doğrulanmalıdır.
O-ring ve contalarda FKM, HNBR ve FFKM gibi malzemeler akışkana ve sıcaklığa göre seçilir. Yüksek basınçlı gaz servisinde ani basınç düşüşünde parçalanmaya dayanıklı elastomerler kullanılmalıdır. Keçeler ve o-ringler revizyon listelerinin değişmez kalemleridir.
Proses güvenliği ve ticari doğruluk ölçümün kalitesine bağlıdır.
Basınç ve fark basınç transmitterleri, termokupl ve RTD elemanları, radar seviye ölçerler, Coriolis ve ultrasonik debimetreler için ölçüm aralığı, proses bağlantısı, ıslak parça malzemesi, çıkış sinyali ve Ex sertifikası belirtilmelidir. Endress+Hauser, Krohne, WIKA ve VEGA tedarik edilen markalar arasındadır.
Yanıcı ve zehirli gaz dedektörlerinin sensörleri belirli bir ömür sonunda değiştirilir ve düzenli kalibrasyon ister. Proses ve emisyon ölçümünde kullanılan gaz analizörleri için ölçüm hücresi, numune sistemi ve filtreler düzenli yenilenir. Honeywell ürünleri kapsam içindedir.
Emniyet enstrümanlı sistemlerde kullanılan transmitter, vana ve kontrolörlerin emniyet bütünlük seviyesi uygunluğu korunmalıdır. Üretimden kalkmış PLC kartları, operatör panelleri ve frekans konvertörleri için tam sipariş kodu ile donanım ve yazılım sürümü bildirilmelidir.
Ölçüm ve Enstrümantasyon Kategorisi →Kompresör, fan ve pompaları tahrik eden elektrik altyapısı, tesisin güvenli çalışmasının temelidir.
Pompa ve fanlarda açısal temaslı ve silindirik makaralı rulmanlar, motorlarda derin oluklu bilyalı rulmanlar yaygındır. SKF, FAG ve Timken rulmanları ile kaplinler tedarik edilir.
Exproof elektrik motorları, şalt ekipmanları, kontaktörler ve transformatörler tesisin enerji omurgasını oluşturur. Siemens, ABB, WEG, Schneider Electric ve Eaton ürünleri kapsam içindedir.
Uzak sahalarda ve acil durum beslemesinde dizel jeneratör ve güç sistemleri kritik rol oynar; Cummins ve Perkins motor parçaları tedarik edilir. Aktüatör ve kaldırma sistemlerinde kullanılan hidrolik bileşenler için Parker ve Hydac ürünleri kapsam içindedir.
Bu sektörde seçenek tercihi, parçanın güvenlik ve proses üzerindeki etkisine göre yapılır.
| Parça grubu | Önerilen seçenek | Gerekçe |
|---|---|---|
| Emniyet vanası, acil kapama vanası | Orijinal ve belgeli | Can ve tesis güvenliği, yasal uygunluk |
| Exproof motor ve elektrik ekipmanı | Sertifikalı, aynı ya da üst koruma düzeyi | Bölge sınıfına uygunluk zorunludur |
| Mekanik salmastra | Orijinal ya da doğrulanmış eşdeğer | Malzeme çifti ve sızdırmazlık planı tutmalıdır |
| Rulman, filtre, o-ring | OEM marka | Aynı parça üretici markasıyla daha uygun koşullarda bulunur |
| Conta, cıvata, genel sarf | Kaliteli muadil | Malzeme normu ve sertifikası tutuyorsa maliyeti düşürür |
Talebe göre EN 10204 3.1 ya da 3.2 malzeme sertifikası, ekşi servis uygunluk beyanı, basınç ve sızdırmazlık test raporu, Ex ya da ATEX sertifikası, kalibrasyon sertifikası ve menşe belgesi istenebilir. Hangi belgelerin gerektiğini teklif aşamasında bildirmek fiyatı ve temin süresini doğru almanızı sağlar.
Muadil bir parçada bağlantı ölçüleri, malzeme normu, basınç ve sıcaklık değerleri ve sertifikalar teknik föy üzerinden karşılaştırılmalıdır. Sözlü eşdeğerlik beyanı bu sektörde yeterli değildir.
Rafineri ve petrokimya tesislerinde büyük bakım duruşları birkaç yılda bir yapılır ve süresi günlerle sınırlıdır. Duruş uzadıkça kayıp katlanır.
Özel alaşımlı vanalar, siparişe özel pompa parçaları ve exproof motorlar gibi kalemlerin temini aylar sürebilir. Bu nedenle duruş kapsamı en az altı ay önceden çıkarılmalı, uzun temin süreli kalemler ayrı listede öne alınmalıdır. Conta, cıvata, filtre ve rulman gibi kalemler ise toplu olarak daha yakın bir tarihte sipariş edilebilir.
Üniteyi durduran, temini uzun süren ve arızası öngörülemeyen parçalar tesiste bulundurulur. Elastomer contaların ve o-ringlerin raf ömrü vardır; ışıktan, ozondan ve ısıdan uzak saklanmalıdır. Exproof ekipman ve elektronik kartlar orijinal ambalajında ve kuru ortamda bekletilmelidir.
Her kalemi tesiste stoklamak sermayeyi bağlar ve depolanan parçaların bir kısmı hiç kullanılmadan eskir. Bu yüzden petrol ve gaz sektörü yedek parça yönetiminde kalemler genellikle üç gruba ayrılır: tesiste mutlaka bulunması gereken kritik yedekler, kısa sürede tedarik edilebilen standart kalemler ve yalnızca duruş öncesinde sipariş edilen revizyon malzemeleri. Bu ayrımı tedarikçiyle paylaşmak, standart kalemlerde hızlı teslimat, kritik kalemlerde ise önceden planlanmış temin süresi sağlar.
Aynı parça için alınan teklifler arasındaki fark çoğu zaman aşağıdaki etkenlerden kaynaklanır.
Arazsan ile tipik bir tedarik akışı şu adımlardan oluşur:
Diğer tesisleriniz için ağır sanayi yedek parça ve madencilik yedek parça sayfalarımıza, tüm ürün grupları için kategoriler sayfasına göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Pompa, vana, salmastra, motor, enstrüman ve elektrik ihtiyaçları tek teklif altında toplanır.
Koruma tipi, gaz grubu ve sıcaklık sınıfı siparişten önce karşılaştırılır.
Malzeme normu ve istenen sertifikalar teklif aşamasında netleştirilir.
Uzun temin süreli kalemler ayrılır, teslimatlar duruş tarihine göre planlanır.
Pompa, vana, ölçüm, elektrik ve hidrolik markalarının ürünlerine erişim.
Teklifte parçanın orijinal, OEM ya da muadil olduğu açıkça belirtilir.
Petrol ve gaz sektörü yedek parça; üretim sahaları, boru hatları, rafineriler, petrokimya tesisleri, terminaller ve doğal gaz istasyonlarındaki pompa, vana, kompresör, motor, ölçüm ve kontrol ekipmanının aşınan ya da arızalanan bileşenlerinin yerine konan parçalardır.
Yeni ekipmanın koruma tipi, gaz grubu, sıcaklık sınıfı ve kategori düzeyi mevcut ekipmanla aynı ya da daha yüksek olmalıdır. Etiketteki sertifika bilgileri eksiksiz bildirilmeli, kablo rakorları da sertifikalı seçilmelidir.
Talebe göre EN 10204 3.1 ya da 3.2 malzeme sertifikası, ekşi servis uygunluk beyanı, basınç ve sızdırmazlık test raporu, Ex ya da ATEX sertifikası, kalibrasyon sertifikası ve menşe belgesi istenebilir. Gerekli belgelerin teklif aşamasında bildirilmesi önerilir.
Ekşi servis ortamlarında gövde, mil, yay ve cıvata malzemeleri NACE MR0175 ya da ISO 15156 gerekliliklerine uygun olmalı ve bu uygunluk belgelenmelidir. Siparişte akışkanın hidrojen sülfür içerdiği mutlaka belirtilmelidir.
Kuyu başı ve sondaj ekipmanının kendine özgü ana parçaları üreticiye bağlıdır. Bu ekipmanın çevresindeki pompa, vana, motor, jeneratör, hidrolik, filtre ve ölçüm parçaları ise tedarik kapsamındadır.
Ekipmanın markası, modeli ve seri numarası ile parça numarası ya da veri sayfası yeterlidir. Akışkan, basınç, sıcaklık, malzeme ve Ex gereksinimleri ile istenen belgeler de bildirilirse teklif daha hızlı ve doğru hazırlanır.
Uzun temin süreli kalemler için duruştan en az altı ay önce talep açılması önerilir. Conta, cıvata, filtre ve rulman gibi standart kalemler duruşa daha yakın bir tarihte toplu olarak sipariş edilebilir.
Emerson, KSB, Grundfos, ProMinent, Endress+Hauser, Krohne, WIKA, VEGA, Siemens, ABB, WEG, Honeywell, Schneider Electric, Rexroth, Parker, Hydac, SKF ve Timken başta olmak üzere 90 üzerinde markanın ürünleri tedarik kapsamındadır.
Parça numaranızı, veri sayfanızı ya da duruş listenizi gönderin; uygun seçenekleri fiyat, temin süresi ve belgeleriyle birlikte teklif edelim.
Teklif Formunu Doldurun